MOTS-c is een peptide van 16 aminozuren dat niet in het DNA van de celkern ligt opgeslagen, maar in het eigen DNA van de mitochondriën: in het gen voor het 12S-ribosomaal RNA. Onderzoekers van de University of Southern California beschreven het in 2015 [1]. Het onderzoek naar MOTS-c is nog grotendeels preklinisch, dus vooral in cellen en proefdieren. MOTS-c is geen geneesmiddel en staat op de dopinglijst van het World Anti-Doping Agency (WADA) [4].
Een peptide uit het mitochondriale DNA
Mitochondriën zijn de energiecentrales van de cel en hebben een klein eigen genoom. Lange tijd dacht men dat dit mitochondriale DNA alleen codeert voor een handvol eiwitten en voor de RNA-moleculen die het mitochondrium zelf nodig heeft. Na de ontdekking van humanine, een peptide dat in een kort leesraam (short open reading frame) van het mitochondriale DNA is gecodeerd, gingen onderzoekers op zoek naar meer van zulke peptiden [1].
Zo vonden Lee en collega’s in 2015 een kort leesraam binnen het 12S-rRNA-gen. Het levert een peptide van 16 aminozuren op, dat ze MOTS-c noemden: mitochondrial open reading frame of the 12S rRNA-c [1]. MOTS-c hoort daarmee bij de groep van mitochondriaal afgeleide peptiden (mitochondrial-derived peptides, MDP’s).
| Kenmerk | MOTS-c |
|---|---|
| Lengte | 16 aminozuren |
| Aminozuurvolgorde | MRWQEMGYIFYPRKLR |
| Gecodeerd in | mitochondriaal gen MT-RNR1 (12S-rRNA) |
| Molecuulformule | C101H152N28O22S2 (PubChem CID 146675088) |
| Eerste beschrijving | Lee et al., Cell Metabolism, 2015 |
| Vorm als onderzoeksmateriaal | gevriesdroogd poeder (lyofilisaat) |
Volgorde en formule komen uit UniProt en PubChem [5]. De twee zwavelatomen in de formule horen bij de twee methionines (M) in de volgorde.
Wat onderzoekers aan MOTS-c bestuderen
In de oorspronkelijke publicatie beschrijven de onderzoekers dat MOTS-c in cellen ingrijpt in de folaatstofwisseling en de daaraan gekoppelde aanmaak van purines. Daardoor wordt AMPK geactiveerd, een enzym dat de energiestatus van de cel bewaakt. In muizen leek skeletspier het belangrijkste doelweefsel [1].
Een vervolgstudie uit dezelfde onderzoeksgroep liet zien dat MOTS-c in celmodellen onder metabole stress, zoals een tekort aan glucose, van het cytoplasma naar de celkern verhuist. Daar beïnvloedt het de expressie van kerngenen, onder meer genen met een zogenoemd antioxidant response element, en werkt het samen met de transcriptiefactor NRF2 [2]. Dat was opvallend: het was een van de eerste aanwijzingen dat een factor uit het mitochondriale DNA actief genen in de celkern reguleert.
Dit zijn mechanismen zoals ze in de literatuur zijn beschreven, vooral in celkweek en in muizen. Wat ze betekenen voor mensen, is niet vastgesteld.
Onderzoeksstatus en wat nog onbekend is
Het meeste onderzoek naar MOTS-c is preklinisch: celstudies en dierstudies. Bij mensen gaat het vooral om observationele studies die de lichaamseigen hoeveelheid MOTS-c in bloed meten. Dat meten is lastiger dan het lijkt. Een dopinglaboratorium in Keulen ontwikkelde een LC-MS-methode (vloeistofchromatografie met massaspectrometrie) en kon de waarden die een commerciële ELISA-test gaf niet bevestigen [3]. Gerapporteerde bloedwaarden hangen dus sterk af van de meetmethode.
Klinisch onderzoek met interventie is schaars. Een afgeleide verbinding, CB4211, is door het bedrijf CohBar onderzocht in een fase 1a/1b-studie (NCT03998514, afgerond). Op ClinicalTrials.gov staat daarnaast een fase 2-studie met MOTS-c zelf (NCT07505745) die nog deelnemers werft. Uitkomsten van die studies bespreken we hier niet.
Onbekend is onder meer hoe MOTS-c zich op lange termijn in de mens gedraagt, hoe stabiel het is in het lichaam en welke veiligheidsgegevens er uit grotere studies komen.
Regelgeving en WADA-status
Er is geen geneesmiddel met MOTS-c toegelaten door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) of de Amerikaanse FDA. MOTS-c staat bij Clean Peptides dan ook uitsluitend te koop als onderzoeksmateriaal (research use only).
Op de Prohibited List 2026 van WADA, geldig vanaf 1 januari 2026, staat MOTS-c met naam genoemd in klasse S4 (hormoon- en metabole modulatoren), onder de metabole modulatoren [4]. Stoffen in klasse S4 zijn voor sporters altijd verboden, in én buiten wedstrijdverband. Dopinglaboratoria kunnen MOTS-c en een aantal afbraakproducten aantonen met massaspectrometrie [3].
Kwaliteit en analyse van MOTS-c
- Identiteit. Met massaspectrometrie (MS) controleer je of de gemeten massa overeenkomt met de massa die volgt uit de volgorde van 16 aminozuren.
- Oxidatie. MOTS-c bevat twee methionines en een tryptofaan. Die zijn gevoelig voor oxidatie. Een geoxideerde variant weegt 16 dalton meer per opgenomen zuurstofatoom en verschijnt als aparte piek. Het Keulse lab nam daarom twee oxidatieproducten op in zijn methode [3].
- Zuiverheid. HPLC geeft het aandeel van de hoofdpiek. Hoe je dat op een analysecertificaat leest, staat in Een analysecertificaat (COA) lezen.
- Bewaren. Droog, koel en donker, zodat oxidatie en vochtopname beperkt blijven; zie Peptiden bewaren.
Elke vial heeft een batchnummer op het etiket. Noteer dat bij elke proef, zodat je resultaten altijd aan één batch kunt koppelen.
Producten en verder lezen
Producten
MOTS-c 10 mg wordt geleverd als gevriesdroogd poeder in een vial. Voor het oplossen in het lab is bacteriostatisch water 3 ml of 10 ml apart verkrijgbaar.
Verder lezen
- Wat zijn peptiden? Uitleg en begrippen
- Wat is NAD+? Co-enzym in onderzoek
- Wat is tesamorelin? GHRH-analoog uitgelegd
- Zuiverheid, endotoxinen en zware metalen bij peptiden
- Kennisbank: peptiden en onderzoeksmateriaal uitgelegd
Bronnen
- Lee C, Zeng J, Drew BG, et al. The mitochondrial-derived peptide MOTS-c promotes metabolic homeostasis and reduces obesity and insulin resistance. Cell Metabolism 2015;21(3):443–454. doi:10.1016/j.cmet.2015.02.009
- Kim KH, Son JM, Benayoun BA, Lee C. The Mitochondrial-Encoded Peptide MOTS-c Translocates to the Nucleus to Regulate Nuclear Gene Expression in Response to Metabolic Stress. Cell Metabolism 2018;28(3):516–524.e7. doi:10.1016/j.cmet.2018.06.008
- Knoop A, Thomas A, Thevis M. Development of a mass spectrometry based detection method for the mitochondrion-derived peptide MOTS-c in plasma samples for doping control purposes. Rapid Communications in Mass Spectrometry 2019;33(4):371–380. doi:10.1002/rcm.8337
- World Anti-Doping Agency. Prohibited List 2026, klasse S4 (geraadpleegd op 30 september 2026)
- UniProt A0A0C5B5G6 (MOTS-c) en PubChem CID 146675088 (geraadpleegd op 30 september 2026)
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. De producten van Clean Peptides zijn niet bedoeld voor gebruik bij mensen of dieren. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies.
