NAD+ (nicotinamide-adenine-dinucleotide) is een co-enzym dat in alle levende cellen voorkomt. Het draagt elektronen over in redoxreacties en is daarnaast nodig voor een groep enzymen die NAD+ verbruiken, zoals de sirtuïnen en de PARP’s [2][3]. Eerlijk is eerlijk: NAD+ is geen peptide. Het bestaat niet uit aminozuren, maar uit twee nucleotiden die via fosfaatgroepen aan elkaar vastzitten [1]. Onderzoek richt zich vooral op hoe cellen NAD+ aanmaken en afbreken, en op voorlopers zoals nicotinamide-riboside (NR) en nicotinamide-mononucleotide (NMN).
Wat NAD+ chemisch is
De naam zegt al veel. ‘Dinucleotide’ betekent dat het molecuul uit twee nucleotiden bestaat. Het ene bevat de base adenine, het andere nicotinamide, een vorm van vitamine B3. Beide nucleotiden bevatten een suikergroep (ribose) en zijn via een brug van twee fosfaatgroepen aan elkaar gekoppeld. Het plusteken in NAD+ verwijst naar de positieve lading van de geoxideerde vorm; de gereduceerde vorm heet NADH [2]. NAD+ werd oorspronkelijk ontdekt in gistextracten, waar het de snelheid van de stofwisseling beïnvloedde; pas later werd duidelijk dat het de belangrijkste acceptor van hydride-ionen in redoxreacties is [2]. NAD+ staat in ons assortiment naast peptiden, maar het is chemisch een heel andere stofklasse.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Naam in PubChem | Nadide (β-NAD) |
| Molecuulformule | C21H27N7O14P2 |
| Molaire massa | 663,4 g/mol |
| CAS-nummer | 53-84-9 |
| PubChem CID | 5892 |
Bron van de tabel: PubChem [1]. Omdat NAD+ geen peptide is, gelden sommige begrippen uit de peptidewereld niet, zoals een aminozuurvolgorde of deletiesequenties. Andere wel: ook bij NAD+ laten HPLC en massaspectrometrie zien hoe zuiver een batch is en of de juiste stof aanwezig is. Een massa rond 663 g/mol past bij NAD+. Meer over analyses lees je in Hoe lees je een analysecertificaat (COA).
De rol van NAD+ in de cel
De bekendste taak van NAD+ is die van elektronendrager. In veel stofwisselingsreacties neemt NAD+ een hydride-ion op (een waterstofatoom met twee elektronen) en wordt het NADH. Die reacties worden uitgevoerd door dehydrogenasen, onder meer in de glycolyse en de afbraak van vetzuren. NADH geeft de elektronen daarna af aan de ademhalingsketen in de mitochondriën, waar ATP wordt gevormd [2]. Daarna is het weer NAD+ en kan het opnieuw elektronen opnemen. Bij deze redoxreacties wordt NAD+ dus niet verbruikt.
Bij een tweede groep enzymen gaat NAD+ wél op. Sirtuïnen, poly(ADP-ribose)-polymerasen (PARP’s) en het enzym CD38 gebruiken NAD+ als substraat en splitsen het. Daarbij komt nicotinamide vrij [2][3]. Deze enzymen spelen volgens de literatuur een rol in onder meer DNA-herstel, de verpakking van DNA (chromatine) en signaalroutes in cellen [2]. Omdat NAD+ zo breed wordt gebruikt, wordt het in de cel voortdurend aangemaakt, afgebroken en gerecycled [2].
Aanmaak en voorlopers
Cellen kunnen NAD+ langs drie routes maken [2]:
| Route | Uitgangsstof | Kort |
|---|---|---|
| De novo (kynurenineroute) | Tryptofaan, een aminozuur uit voeding | Vooral in de lever; via een reeks tussenstappen naar NAD+ |
| Preiss-Handler-route | Nicotinezuur (niacine) | Via nicotinezuur-adenine-dinucleotide naar NAD+ |
| Salvage-route (recycling) | Nicotinamide, NR en NMN | Nicotinamide wordt via NMN weer omgezet in NAD+; NR wordt in de cel eerst NMN |
Vooral NR en NMN krijgen in onderzoek aandacht, omdat ze dicht bij NAD+ in de salvage-route liggen [2]. Ze worden ook als voedingssupplement aangeboden. Dat valt onder andere regels dan een laboratoriumreagens, en een supplement is iets anders dan zuiver NAD+ voor onderzoek.
Wat er onderzocht wordt, en wat niet bekend is
Een groot deel van het onderzoek gaat over veranderingen in het NAD+-niveau. In meerdere modelorganismen, waaronder knaagdieren, en bij mensen is gemeten dat de hoeveelheid NAD+ in weefsels en cellen met de leeftijd geleidelijk afneemt [2]. In dierstudies is onderzocht wat er gebeurt als dat niveau met voorlopers wordt aangevuld. Bij mensen zijn de eerste klinische studies met voorlopers gedaan, volgens een overzicht uit 2021 grotendeels bij gezonde vrijwilligers [2].
Wat nog niet bekend is, benoemen de auteurs van dat overzicht zelf. Er valt nog veel te leren over hoe NAD+-niveaus worden geregeld, hoe je ze effectief kunt herstellen, of dat veilig is en of het bij ouder wordende mensen gunstige effecten heeft [2]. Wij doen daarom geen uitspraken over effecten van NAD+ bij mensen, ook niet over energie of veroudering. De auteurs van het overzicht uit 2021 melden bovendien in hun belangenverklaring banden met bedrijven die zich met NAD+-onderzoek bezighouden [2]. Dat is gebruikelijk in dit vakgebied, maar goed om te weten bij het lezen.
Producten
- NAD+ 1000 mg
- Het volledige assortiment staat in de winkel.
Elke vial en pen heeft een batchnummer op het etiket. Bewaar NAD+ droog, koel en donker, en volg het bewaaradvies op het etiket; algemene tips staan in Peptiden bewaren.
Verder lezen
- Wat zijn peptiden? Uitleg en begrippen
- Research use only (RUO): wat betekent het?
- Wat is BPC-157? Stand van het onderzoek
- Hoe lees je een analysecertificaat (COA)? HPLC en MS uitgelegd
- Kennisbank: peptiden en onderzoeksmateriaal uitgelegd
Bronnen
- PubChem, National Library of Medicine. Nadide (NAD+), CID 5892. pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (geraadpleegd op 30 september 2026)
- Covarrubias AJ, Perrone R, Grozio A, Verdin E. NAD+ metabolism and its roles in cellular processes during ageing. Nature Reviews Molecular Cell Biology 2021;22(2):119–141. doi:10.1038/s41580-020-00313-x
- Verdin E. NAD+ in aging, metabolism, and neurodegeneration. Science 2015;350(6265):1208–1213. doi:10.1126/science.aac4854
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. De producten van Clean Peptides zijn niet bedoeld voor gebruik bij mensen of dieren. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies.
