Semaglutide, tirzepatide en retatrutide zijn synthetische peptiden die zich binden aan receptoren van hormonen uit de darm en de alvleesklier. Het verschil zit in het aantal receptoren: semaglutide is een GLP-1-receptoragonist, tirzepatide werkt op de GIP- en de GLP-1-receptor, en retatrutide op de GIP-, de GLP-1- én de glucagonreceptor. Daarnaast zijn semaglutide en tirzepatide door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) toegelaten als receptgeneesmiddel, terwijl retatrutide een onderzoeksmolecuul zonder handelsvergunning is.
Retatrutide is geen geneesmiddel en geen alternatief voor voorgeschreven middelen; het is uitsluitend bestemd voor laboratoriumonderzoek. Dit artikel vergelijkt de drie stoffen op receptorniveau, op opbouw en op regelgevingsstatus. Over effecten, studie-uitkomsten of gebruik gaat het niet.
De drie stoffen in één overzicht
| Kenmerk | Semaglutide | Tirzepatide | Retatrutide |
|---|---|---|---|
| Ontwikkelaar | Novo Nordisk | Eli Lilly | Eli Lilly |
| Onderzoekscode | – | LY3298176 | LY3437943 |
| Receptoren | GLP-1 | GIP en GLP-1 | GIP, GLP-1 en glucagon |
| Type agonist | enkelvoudig | dubbel (dual) | drievoudig (triple) |
| Opbouw | analoog van humaan GLP-1 met vetzuurketen | peptide van 39 aminozuren met C20-vetzuur | peptide van 39 aminozuren op GIP-basis met C20-vetzuur |
| Status EU | toegelaten (Ozempic 2018, Rybelsus 2020, Wegovy 2022) | toegelaten (Mounjaro 2022) | geen handelsvergunning; fase 3 (TRIUMPH) |
| Status VS | goedgekeurd door de FDA | goedgekeurd door de FDA | niet goedgekeurd |
De jaartallen zijn die van de Europese handelsvergunning volgens de EPAR’s van de EMA [4].
Wat een ‘triple agonist’ betekent op receptorniveau
GLP-1 (glucagon-like peptide-1) en GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) zijn hormonen die de darm afgeeft na een maaltijd. Glucagon is een hormoon uit de alvleesklier. Elk van deze hormonen heeft een eigen receptor op het celoppervlak. Een agonist is een molecuul dat zich aan zo’n receptor bindt en hem activeert, zoals het lichaamseigen hormoon dat doet.
- Een enkelvoudige agonist, zoals semaglutide, activeert één receptor: de GLP-1-receptor.
- Een dubbele agonist, zoals tirzepatide, activeert met één molecuul zowel de GIP- als de GLP-1-receptor [2].
- Een drievoudige agonist, zoals retatrutide, activeert met één molecuul de GIP-, de GLP-1- en de glucagonreceptor [1].
Een triple agonist is dus geen mengsel van drie stoffen. Het is één peptideketen die zo is ontworpen dat drie verschillende receptoren hem herkennen. De activiteit is ook niet per se gelijk verdeeld. In laboratoriumtests (in vitro) was de activiteit van retatrutide op de glucagon- en de GLP-1-receptor ongeveer in balans, en op de GIP-receptor hoger [1]. Meer receptoren betekent een ander farmacologisch profiel, niet automatisch een ‘sterkere’ stof.
Opbouw: drie peptiden met een vetzuurketen
Alle drie zijn afgeleid van natuurlijke hormonen en chemisch aangepast. Twee aanpassingen komen steeds terug: niet-gecodeerde aminozuren, en een vetzuurketen die zich tijdelijk aan albumine in het bloed hecht. Dat laatste verlengt de halfwaardetijd.
- Semaglutide is een analoog van humaan GLP-1. Via een linker is een vetzuur gekoppeld dat reversibel aan albumine bindt [3].
- Tirzepatide is een lineair peptide van 39 aminozuren met twee niet-gecodeerde aminozuren (Aib, α-aminoisoboterzuur, op positie 2 en 13). Via een linker op het lysine op positie 20 is een C20-vetzuur gekoppeld [2].
- Retatrutide is een peptide van 39 aminozuren dat is afgeleid van de GIP-volgorde. Het bevat drie niet-gecodeerde aminozuren: Aib op positie 2 en 20, en α-methylleucine op positie 13. Via een linker op het lysine op positie 17 is een C20-vetzuur gekoppeld [1].
Voor analyse is die opbouw belangrijk. De verwachte massa volgt uit de volledige structuur, inclusief de niet-gecodeerde aminozuren, de linker en het vetzuur. Een massaspectrometrische meting moet daarmee overeenkomen.
Ontwikkeling en regelgevingsstatus
Semaglutide is ontwikkeld door Novo Nordisk. In de EU is het toegelaten als Ozempic (sinds 8 februari 2018), als Rybelsus in tabletvorm (sinds 3 april 2020) en als Wegovy (sinds 6 januari 2022) [4].
Tirzepatide is ontwikkeld door Eli Lilly en is in de EU sinds 15 september 2022 toegelaten als Mounjaro [4].
Retatrutide is eveneens van Eli Lilly. Na fase 1- en fase 2-studies loopt nu het fase 3-programma TRIUMPH. Volgens ClinicalTrials.gov zijn TRIUMPH-1 (NCT05929066), TRIUMPH-2 (NCT05929079), TRIUMPH-3 (NCT05882045) en TRIUMPH-4 (NCT05931367) afgerond. Een langer lopende fase 3-studie (NCT06383390) is nog bezig. In juli 2026 meldde Eli Lilly dat het van plan is in het eerste kwartaal van 2027 een registratieaanvraag bij de FDA in te dienen [5]. Het bedrijf omschrijft retatrutide zelf als een onderzoeksmolecuul dat niet voor menselijk gebruik verkocht of aangeprezen mag worden [5].
Per 30 september 2026 heeft retatrutide dus geen handelsvergunning in de EU of de VS.
Wat dit betekent voor onderzoeksmateriaal
Retatrutide van Clean Peptides is onderzoeksmateriaal (research use only), geen geneesmiddel. Omdat er geen goedgekeurd referentieproduct bestaat, tellen vooral de analyse, de batch en de opslag.
- Identiteit en zuiverheid. HPLC geeft de zuiverheid, massaspectrometrie bevestigt of het juiste molecuul aanwezig is. Hoe je die gegevens leest, staat in Een analysecertificaat (COA) lezen.
- Batchnummer. Elke vial en pen heeft een batchnummer op het etiket. Noteer het bij elke proef, zodat resultaten altijd bij één batch horen.
- Vorm. Retatrutide is er als gevriesdroogd poeder in een vial en als oplossing in een voorgevulde pen. De verschillen lees je in Retatrutide pen of vial.
- Bewaren. Temperatuur, licht en vocht bepalen hoe stabiel het materiaal blijft; zie Retatrutide bewaren.
Klinische studies met deze stoffen gebruiken farmaceutisch geproduceerd middel onder medisch toezicht en zeggen niets over producten voor laboratoriumonderzoek. Heb je vragen over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Clean Peptides levert geen geneesmiddelen.
Producten en verder lezen
Producten
Retatrutide als voorgevulde pen: retatrutide-pen 15 mg, 20 mg, 30 mg en 40 mg. Als vial met gevriesdroogd poeder: retatrutide 15 mg, 20 mg, 30 mg en 40 mg. Alle sterktes en prijzen staan op de overzichtspagina retatrutide.
Verder lezen
- Retatrutide: overzicht en sterktes
- Retatrutide pen of vial
- Zuiverheid, endotoxinen en zware metalen bij peptiden
- Research use only (RUO)
- Kennisbank: peptiden en onderzoeksmateriaal uitgelegd
Bronnen
- Coskun T, Urva S, Roell WC, et al. LY3437943, a novel triple glucagon, GIP, and GLP-1 receptor agonist for glycemic control and weight loss: From discovery to clinical proof of concept. Cell Metabolism 2022;34(9):1234–1247.e9. doi:10.1016/j.cmet.2022.07.013
- Coskun T, Sloop KW, Loghin C, et al. LY3298176, a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist for the treatment of type 2 diabetes mellitus: From discovery to clinical proof of concept. Molecular Metabolism 2018;18:3–14. doi:10.1016/j.molmet.2018.09.009
- Knudsen LB, Lau J. The Discovery and Development of Liraglutide and Semaglutide. Frontiers in Endocrinology 2019;10:155. doi:10.3389/fendo.2019.00155
- European Medicines Agency. EPAR’s Ozempic, Rybelsus, Wegovy en Mounjaro (geraadpleegd op 30 september 2026)
- Eli Lilly and Company. Persbericht over het TRIUMPH-programma, 23 juli 2026. prnewswire.com (geraadpleegd op 30 september 2026)
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. De producten van Clean Peptides zijn niet bedoeld voor gebruik bij mensen of dieren. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies.
