GHK-Cu is het kopercomplex van GHK, een tripeptide van drie aminozuren: glycine, histidine en lysine (Gly-His-Lys). GHK komt van nature voor in menselijk bloedplasma en bindt koper(II) sterk [3]. De stof werd vanaf de jaren zeventig beschreven door de Amerikaanse onderzoeker Loren Pickart [2][3]. In cosmetica wordt het kopercomplex verwerkt onder de ingrediëntnaam Copper Tripeptide-1 [1]. Als onderzoeksmateriaal wordt GHK-Cu vooral gebruikt in cel- en weefselonderzoek; gegevens over de zuivere stof bij mensen zijn beperkt.
Chemie: een tripeptide met koper
GHK is een van de kleinste peptiden die er bestaan: drie aminozuren, verbonden door twee peptidebindingen. Volgens de systematische naam in PubChem wordt het koperion gebonden via stikstofatomen van glycine en histidine [1]. Het onderzoek van Pickart en collega’s uit 1980 liet zien dat het tripeptide gemakkelijk een complex vormt met koper(II), en dat het de opname van koper in gekweekte levertumorcellen (hepatoomcellen) verhoogde [2]. De onderzoekers wezen op de gelijkenis met de plek waar het bloedeiwit albumine koper bindt: ook daar zit het koper aan een histidine naast een basisch aminozuur [2].
Wie GHK-Cu opzoekt, komt meerdere nummers tegen. Dat komt doordat het peptide en het kopercomplex aparte records hebben:
| Stof | PubChem CID | CAS-nummer | Formule | Molaire massa |
|---|---|---|---|---|
| GHK (zonder koper) | 73587 | 49557-75-7 | C14H24N6O4 | 340,4 g/mol |
| GHK-Cu (Cu-GHK) | 378611 | niet vermeld | C14H24CuN6O4 | 403,9 g/mol |
| Prezatide copper (Copper Tripeptide-1) | 71587328 | 89030-95-5 | C14H23CuN6O4+ | 402,9 g/mol |
Bron: PubChem [1]. Het belangrijkste verschil: CAS 49557-75-7 hoort bij het peptide zonder koper, CAS 89030-95-5 bij het kopercomplex. Op een etiket of analysecertificaat hoort duidelijk te staan welke van de twee het is. Kijk op een analysecertificaat ook of de gemeten massa bij het vrije peptide of bij het kopercomplex hoort. Hoe je zo’n certificaat leest, staat in Hoe lees je een analysecertificaat (COA).
Ontdekking en onderzoek
Volgens een overzichtsartikel uit 2015 isoleerde Pickart de activiteit in 1973 uit menselijk albumine. Latere studies toonden aan dat het ging om het tripeptide glycyl-L-histidyl-L-lysine, met een sterke affiniteit voor koper(II) [3]. In de oudere literatuur, zoals het artikel uit 1980, wordt de afkorting GHL gebruikt [2].
Sindsdien is GHK-Cu onderzocht in celkweken, bijvoorbeeld met huidcellen (fibroblasten), en in diermodellen voor weefselherstel [3][4]. Een nieuwere lijn van onderzoek gebruikt genexpressiedatabases om na te gaan bij welke genen de activiteit verandert als cellen aan GHK worden blootgesteld [4]. Zulke analyses laten zien welke processen mogelijk betrokken zijn. Ze zijn geen bewijs van een effect bij mensen.
Een kanttekening voor wie de literatuur leest: de twee overzichtsartikelen die we hier gebruiken, zijn geschreven door Pickart en collega’s van de onderzoeksafdeling van het bedrijf Skin Biology [3][4]. Dat maakt de inhoud niet onjuist, maar onafhankelijke bevestiging weegt zwaarder.
GHK-Cu in cosmetica
In huid- en haarverzorging wordt het kopercomplex gebruikt onder de ingrediëntnaam (INCI-naam) Copper Tripeptide-1 [1]. Zulke producten vallen in de EU onder de Cosmeticaverordening (EG) nr. 1223/2009. Die verordening definieert een cosmetisch product als een stof of mengsel dat in aanraking komt met onder meer de huid, het haar of de nagels, met als doel die te reinigen, te parfumeren, het uiterlijk te veranderen, te beschermen of in goede staat te houden [5]. Voor cosmetica gelden eigen regels voor veiligheid, etikettering en claims.
Een onderzoeksvial met GHK-Cu is iets anders. Het is de zuivere stof als gevriesdroogd poeder, bedoeld voor laboratoriumonderzoek, zonder formulering, conservering of veiligheidsbeoordeling als cosmetisch product. Studies met cosmetische crèmes zeggen daarom weinig over de zuivere stof, en omgekeerd. Wat ‘research use only’ precies inhoudt, lees je in Research use only (RUO): wat betekent het.
Onderzoeksstatus en wat onbekend is
- Het meeste onderzoek is preklinisch: celkweken, weefselmodellen en dierstudies [3][4].
- Gegevens bij mensen gaan vooral over cosmetische formuleringen op de huid, niet over de zuivere stof.
- Voor zover bekend is GHK-Cu nergens als geneesmiddel toegelaten. Dat PubChem het kopercomplex ook prezatide copper noemt, verandert daar niets aan: een stofnaam is geen handelsvergunning [1].
- Over de stabiliteit van het kopercomplex in oplossing en de invloed van pH en licht is in de hier gebruikte bronnen weinig vastgelegd. Bewaar het poeder daarom droog, koel en donker; zie Peptiden bewaren.
Producten
- GHK-Cu 50 mg (gevriesdroogd, in vial)
- GHK-Cu 100 mg (gevriesdroogd, in vial)
- KLOW 80 mg, een mengsel van BPC-157, TB-500, GHK-Cu en KPV
Elke vial en pen heeft een batchnummer op het etiket.
Verder lezen
- Wat is BPC-157? Stand van het onderzoek
- Wat is TB-500, en hoe verhoudt het zich tot thymosine bèta-4?
- Wat zijn peptiden? Uitleg en begrippen
- Wat is NAD+? Co-enzym in onderzoek
- Kennisbank: peptiden en onderzoeksmateriaal uitgelegd
Bronnen
- PubChem, National Library of Medicine. CID 73587 (glycyl-L-histidyl-L-lysine), CID 378611 (Cu-GHK) en CID 71587328 (prezatide copper). pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (geraadpleegd op 30 september 2026)
- Pickart L, Freedman JH, Loker WJ, et al. Growth-modulating plasma tripeptide may function by facilitating copper uptake into cells. Nature 1980;288(5792):715–717. doi:10.1038/288715a0
- Pickart L, Vasquez-Soltero JM, Margolina A. GHK Peptide as a Natural Modulator of Multiple Cellular Pathways in Skin Regeneration. BioMed Research International 2015;2015:648108. doi:10.1155/2015/648108
- Pickart L, Margolina A. Regenerative and Protective Actions of the GHK-Cu Peptide in the Light of the New Gene Data. International Journal of Molecular Sciences 2018;19(7):1987. doi:10.3390/ijms19071987
- Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten, artikel 2, lid 1, onder a. eur-lex.europa.eu
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. De producten van Clean Peptides zijn niet bedoeld voor gebruik bij mensen of dieren. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies.
