Bacteriostatisch water (BAC-water) is steriel water met 0,9% benzylalcohol. De benzylalcohol remt de groei van bacteriën, zodat je uit één flacon op verschillende momenten vloeistof kunt nemen zonder dat de inhoud na de eerste keer onbruikbaar wordt. In het lab dient het vooral als oplosmiddel voor gevriesdroogde stoffen, zoals peptiden. Het verschil met gewoon steriel water is precies dat conserveermiddel.
Samenstelling: water en 0,9% benzylalcohol
BAC-water bestaat uit twee dingen: steriel, gezuiverd water en benzylalcohol. Benzylalcohol (fenylmethanol, C7H8O, molecuulmassa 108,14 g/mol) is een eenvoudige aromatische alcohol [1]. Een concentratie van 0,9% (massa per volume) komt neer op 9 mg benzylalcohol per milliliter. In de farmaceutische literatuur wordt 0,9% benzylalcohol in water een ‘bacteriostatische hoeveelheid’ genoemd [2].
‘Bacteriostatisch’ betekent groeiremmend. De benzylalcohol houdt de groei van bacteriën tegen, maar maakt een verontreinigde flacon niet opnieuw steriel. Schoon werken blijft dus nodig.
Het BAC-water van Clean Peptides heeft volgens de productspecificatie deze samenstelling: gezuiverd water met 0,9% benzylalcohol, in flacons van 3 ml en 10 ml.
Het verschil met steriel water
| Kenmerk | Bacteriostatisch water | Steriel water |
|---|---|---|
| Samenstelling | Water met 0,9% benzylalcohol | Alleen water |
| Conserveermiddel | Ja | Nee |
| Na de eerste opening | Remt bacteriegroei als je de flacon vaker aanbreekt | Geen bescherming; bedoeld om in één keer te gebruiken |
| Aandachtspunt | Benzylalcohol kan met sommige eiwitten en peptiden reageren | Geen toevoegingen die de proef kunnen beïnvloeden |
Verwar BAC-water ook niet met fysiologisch zout. Daar staat eveneens ‘0,9%’ op het etiket, maar dat is 0,9% natriumchloride: een zoutoplossing zonder conserveermiddel.
Waarvoor het in het lab wordt gebruikt
De belangrijkste toepassing is het oplossen (reconstitueren) van gevriesdroogde stoffen, zoals peptiden in een vial. Het conserveermiddel maakt BAC-water vooral geschikt als je uit één flacon op verschillende momenten vloeistof nodig hebt. Om dezelfde reden worden antimicrobiële conserveermiddelen in de farmacie gebruikt in producten die meerdere keren uit één verpakking worden gehaald [3].
Twee aandachtspunten voor de proefopzet:
- Gebruik in de controlegroep hetzelfde oplosmiddel als in de testgroep. Benzylalcohol is zelf een actieve stof en kan in gevoelige cel- of enzymproeven een eigen effect hebben.
- Noteer in je labjournaal welk oplosmiddel je gebruikte, met het batchnummer en de datum waarop je de flacon opende.
Voor analyses zoals HPLC is BAC-water meestal niet de eerste keus. Benzylalcohol heeft een aromatische ring die UV-licht absorbeert, en kan daardoor als extra piek in het chromatogram verschijnen. Voor een monster dat je laat analyseren, gebruik je daarom bij voorkeur het oplosmiddel dat het lab voorschrijft. Hoe je zo’n analyse leest, staat in Een analysecertificaat (COA) lezen.
Wanneer benzylalcohol minder geschikt is
Benzylalcohol is niet voor elk molecuul onschuldig. In een studie met een eiwit, een interleukine-1-receptorantagonist, gaf oplossen in 0,9% benzylalcohol meer aggregatie dan oplossen in water [2]. In een andere studie, met een geacyleerd peptide van 31 aminozuren, veroorzaakte benzylalcohol juist geen aggregatie, terwijl het conserveermiddel m-cresol dat wel deed [3]. Het effect hangt dus af van het molecuul.
Weet je niet hoe jouw peptide op benzylalcohol reageert, zoek dan eerst in de literatuur of doe een kleine proef: los een kleine hoeveelheid op en kijk of de oplossing helder blijft. Ontstaat er troebeling of neerslag, dan is steriel water of een ander oplosmiddel mogelijk beter.
Bewaren
Ongeopend bewaar je het BAC-water van Clean Peptides volgens de productspecificatie bij kamertemperatuur (15–25 °C) en uit direct zonlicht. Na de eerste opening houd je de flacon goed gesloten en schrijf je de datum van openen erop. Noemt de verpakking een termijn na opening, houd die dan aan. Is de vloeistof troebel of zie je deeltjes, gebruik de flacon dan niet meer.
Let op het verschil tussen het oplosmiddel en de oplossing. Het BAC-water zelf mag bij kamertemperatuur staan, maar een peptide dat erin is opgelost bewaar je meestal koel. Hoe dat zit, lees je in Peptiden bewaren.
Welk formaat past bij je proef
Het verschil tussen de flacon van 3 ml en die van 10 ml is alleen het volume. Een kleine flacon is handig als je weinig oplosmiddel nodig hebt en de flacon snel leeg is: hoe korter een aangebroken flacon open staat, hoe kleiner de kans op verontreiniging. Een grotere flacon is praktisch bij meer of grotere bereidingen. Het oplosmiddel wordt apart verkocht, ook bij een vial met retatrutide; waarin pen en vial verschillen, lees je in Retatrutide pen of vial. Meer vragen over bestellen en verzenden staan in de veelgestelde vragen.
Verder lezen
- Wat zijn peptiden? Uitleg en begrippen
- Hoe bewaar je peptiden zodat ze stabiel blijven?
- Kennisbank: peptiden en onderzoeksmateriaal uitgelegd
Bronnen
- National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary for CID 244, Benzyl Alcohol. pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (geraadpleegd op 30 september 2026)
- Roy S, Jung R, Kerwin BA, et al. Effects of benzyl alcohol on aggregation of recombinant human interleukin-1-receptor antagonist in reconstituted lyophilized formulations. Journal of Pharmaceutical Sciences 2005;94(2):382–396. doi:10.1002/jps.20258
- Li M, Falk BT, Lu X, et al. Molecular Mechanism of Antimicrobial Excipient-Induced Aggregation in Parenteral Formulations of Peptide Therapeutics. Molecular Pharmaceutics 2022;19(9):3267–3278. doi:10.1021/acs.molpharmaceut.2c00449
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. De producten van Clean Peptides zijn niet bedoeld voor gebruik bij mensen of dieren. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies.
